Actieplan open overheid
Wat is het Actieplan Open Overheid
Open Government Partnership (OGP) is een wereldwijd netwerk van meer dan 75 landen dat zich inzet voor een open en transparante overheid. Binnen dit netwerk stellen landen elke twee jaar een Actieplan Open Overheid op. Hierin staan gezamenlijke ambities en concrete acties om samenwerking tussen overheid, samenleving en maatschappelijke organisaties te versterken.
Het Nederlandse actieplan 2023–2027, ‘Open voor iedereen’, bevat 17 actiepunten verdeeld over zeven thema’s. Deze richten zich onder meer op het verbeteren van toegang tot overheidsinformatie, het beter aansluiten bij informatiebehoeften van verschillende doelgroepen en het stimuleren van meer openheid en participatie binnen de overheid. Het actieplan is opgesteld in nauwe samenwerking met maatschappelijke partners, waaronder de coalitie Over Informatie Gesproken.
Het volledige actieplan is hier te lezen:
https://open.overheid.nl/overheid/openbaarmakingen/api/v0/attachment/bac5a45d-1c08-4643-a3ee-527f0613294
Doel
Het Actieplan Open Overheid heeft als doel de overheid transparanter, toegankelijker en meer samenwerkend te maken. Burgers moeten beter inzicht krijgen in wat de overheid doet en meer mogelijkheden hebben om mee te denken en mee te doen bij beleid dat hen raakt.
Het plan richt zich op betere toegang tot overheidsinformatie, versterking van verantwoording en het stimuleren van samenwerking met maatschappelijke partners. Ook zet het in op een cultuur van meer openheid binnen overheidsorganisaties. Het actieplan loopt van 2023 tot 2027.
In 2025 is het actieplan herijkt om het actueel en uitvoerbaar te houden. Deze herijking is uitgevoerd door de Maatschappelijke Coalitie Over Informatie Gesproken (MCOIG), in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Daarbij is gekeken naar de voortgang van de bestaande actiepunten en mogelijke verbeteringen en aanvullingen.
Meer informatie over de herijking en het bijbehorende rapport is te vinden via:
https://www.overinformatiegesproken.nl/actieplanopenoverheid
Actielijn 15 – Professionalisering van participatie
Actielijn 15, Professionalisering van participatie, is door het Kennisknooppunt Participatie (in samenwerking met partners) ingebracht en gericht op het versterken van de kwaliteit van participatieprocessen binnen de overheid. Binnen deze actielijn wordt de komende jaren gewerkt aan:
Het ontwikkelen en delen van praktische handvatten, methodieken, handreikingen en snelstudies voor participatie, zodat overheden participatie beter en consistenter kunnen toepassen.
Het versterken van kennis en vaardigheden van ambtenaren en professionals, onder andere via trainingen, kennisdeling en leernetwerken.
Het opstellen en actualiseren van een strategische kennisagenda participatie, gebaseerd op praktijkervaringen, input uit het veld en bijeenkomsten zoals een kennisconferentie.
Het verbeteren van de kwaliteit en transparantie van participatieprocessen, inclusief duidelijke terugkoppeling naar deelnemers over wat er met hun inbreng gebeurt.
Het bevorderen van inclusieve participatie, met specifieke aandacht voor het bereiken van moeilijk bereikbare doelgroepen.
Het stimuleren van interdepartementale samenwerking op het gebied van participatie.
Het ontwikkelen van digitale tools die overheden ondersteunen bij het maken van ontwerpkeuzes voor participatieprocessen.
Het verzamelen en ontsluiten van praktijkervaringen en goede voorbeelden, zodat overheden van elkaar kunnen leren.
Het bevorderen van de structurele inbedding van participatie in beleid en besluitvorming.
Multistakeholderbijeenkomsten
Het Actieplan Open Overheid organiseert multistakeholderbijeenkomsten waarin vertegenwoordigers van overheid, maatschappelijke organisaties, kennisinstellingen, bedrijven en burgers samenkomen. In deze bijeenkomsten wordt de voortgang van het actieplan besproken, worden ervaringen uitgewisseld en worden nieuwe signalen en ideeën ingebracht.
Daarnaast fungeren de bijeenkomsten als platform om knelpunten te signaleren en gezamenlijk oplossingsrichtingen te verkennen. Op die manier wordt geborgd dat verschillende perspectieven worden meegenomen in de uitvoering en doorontwikkeling van het actieplan.
Meer informatie over bijeenkomsten, verslagen en toekomstige sessies is te vinden via:
https://www.overinformatiegesproken.nl/actieplanopenoverheid
Wie wil deelnemen of aanvullende informatie zoekt, kan contact zoeken via het contactformulier:
https://www.overinformatiegesproken.nl/contact
Betrokkenen
Het Actieplan Open Overheid wordt gecoördineerd door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, in samenwerking met andere overheidsorganisaties. De uitvoering vindt plaats samen met maatschappelijke partners, waaronder organisaties, kennisinstellingen, bedrijven en actieve burgers.
De herijking van het actieplan is uitgevoerd door de Maatschappelijke Coalitie Over Informatie Gesproken (MCOIG), in opdracht van BZK. Dit laat zien dat overheid en maatschappelijke partners gezamenlijk optrekken bij het versterken van een open overheid.
Via samenwerking in coalities en werkgroepen dragen betrokken partijen bij aan de uitvoering van de actiepunten en het versterken van openheid, participatie en de informatiepositie van burgers in de praktijk.