Resultaten onderzoek naar een gedragssysteemkaart voor effectieve participatie.
Uitgevoerd door: Behavioural Insights Group Rotterdam en GovernEUR
Samenvatting
Dit onderzoek verkent hoe participatieprofessionals een gedragssysteemkaart kunnen opstellen en benutten in participatieprocessen. De methode is gebaseerd op literatuur (o.a. OESO-tien-stappenmodel, CLEAR-framework) en aangevuld met praktijkervaringen van team Rotterdam Circulair (Gemeente Rotterdam).
Het proces bestond uit meerdere stappen. Eerst werd een oefenkaart gemaakt om de techniek van systeemdenken en het gebruik van ondersteunende software te verkennen. Vervolgens zijn twee workshops georganiseerd binnen de casus BROODerhood (een innovatieve kunstgemeenschap in Rotterdam). In de eerste workshop werden gedragingen, invloeden en verbanden verzameld door middel van interactieve werkvormen. Dit resulteerde in een omvangrijke kaart die tussentijds werd vereenvoudigd door factoren te clusteren en abstracties te vermijden. In de tweede workshop werd de versimpelde kaart gezamenlijk beoordeeld, aangepast en voorzien van toekomstperspectieven. Uiteindelijk diende de kaart vooral als hulpmiddel om de principes en dynamiek van BROODerhood inzichtelijk te maken.
Uit de evaluatie blijkt dat de gedragssysteemkaart niet direct tot geheel nieuwe inzichten leidt, maar vooral helpt om bestaande kennis en perspectieven expliciet te maken en te delen. De kaart fungeerde als grensobject: een middel om taal en begrip tussen gemeente en participanten te ontwikkelen. De methode maakte het mogelijk om in korte tijd veel gedragingen en invloeden te verzamelen, maar is complex en vraagt sterke begeleiding en een open groepsdynamiek.
Conclusie: het stappenplan biedt participatieprofessionals een bruikbare methode om participatieprocessen in kaart te brengen. De gedragssysteemkaart levert een rijk beeld op en kan verbindend werken, maar het is nog onduidelijk of zij ook tot concrete gedragsinterventies leidt. Verdere testcases zijn nodig om de praktische waarde te bevestigen en de methode te verfijnen.
Het gehele rapport is hier te lezen/te downloaden.