World Café
Inleiding
Een world café is een werkvorm waarmee je op een activerende manier deelnemers met elkaar in gesprek kunt laten gaan en tot nieuwe inzichten kunt komen.
Let op: Bij alle participatievormen zijn er enkele voorwaarden die altijd belangrijk zijn. Bekijk de algemene voorwaarden voor participatiewerkvormen hier.
Bij een world café gaan deelnemers in groepen uiteen om aan verschillende tafels een gemeenschappelijke uitdaging te bespreken. Per tafel wordt een aspect of een vooraf geformuleerde vraag over het thema besproken. Een gespreksleider zorgt ervoor dat iedereen aan het woord komt. Iedere ronde wisselen deelnemers van tafel (en dus van onderwerp of vraag). Bij de nieuwe tafel gaan zij verder waar de vorige groep gestopt is. De gespreksleider vat steeds kort de vorige gespreksronde samen. Zo wordt per tafel steeds voortgebouwd op het vorige gesprek. Aan het eind worden plenair de belangrijkste bevindingen met de hele groep besproken.
Waarvoor en wanneer gebruik je een world café?
Een world café is op verschillende manieren in te zetten. Zo kun je met een world café beleidsplannen toelichten en reacties ontvangen, nieuwe ideeën genereren en vormgeven of gezamenlijk een visie en strategie bepalen.
Waarvoor en wanneer gebruik je een world café?
Een world café is op verschillende manieren in te zetten. Zo kun je met een world café beleidsplannen toelichten en reacties ontvangen, nieuwe ideeën genereren en vormgeven of gezamenlijk een visie en strategie bepalen.
Je kunt een world café op drie manieren gebruiken:
Om deelnemers bij een complex (concept)beleidsplan of project te informeren/bij te praten, zodat zij vragen kunnen stellen en zich een beter beeld van het voorstel kunnen vormen.
Om deelnemers met elkaar in gesprek te brengen over een nog open vraagstuk en op deze manier samen met elkaar tot ideeën te komen en deze met elkaar te delen
Om op basis van gelijke informatie gezamenlijk een visie of strategie uit te werken en vast te stellen.
De informele setting stimuleert dat iedereen actief deelneemt. Door de kleine gespreksgroepen en de aanwezigheid van een gespreksleider worden ook minder mondige mensen gestimuleerd om zich uit te spreken. Door samen te werken en gezamenlijk verantwoordelijkheid te dragen voor het verloop van het gesprek worden deelnemers geactiveerd en kan deelname aan een world café leiden tot een gevoel van gezamenlijk eigenaarschap.
Hoe werkt een world café?
Hoewel je een world café op verschillende manieren kunt organiseren, kent de methode een aantal vaste kenmerken. Hieronder lees je daarover meer.
Hoe werkt een world café?
Hoewel je een world café op verschillende manieren kunt organiseren, kent de methode een aantal vaste kenmerken. Hieronder lees je daarover meer.
1. Opzet van de gespreksrondes
Een world café bestaat meestal uit twee tot vier gespreksrondes van elk ongeveer twintig minuten. Deelnemers worden opgedeeld in kleine groepjes die per ronde langs verschillende gesprekstafels rouleren.
2. Thema’s en vragen
Bij elke tafel staat een aspect of vraag rond het hoofdthema centraal. Dit thema is leidend voor het gesprek in die ronde.
3. Rolverdeling aan de tafels
Aan elke tafel zijn er drie rollen:
Gespreksleider: modereert het gesprek en zorgt dat iedereen aan het woord komt.
Notulist: noteert wat er gezegd wordt.
Tafelhost: blijft gedurende het hele world café bij dezelfde tafel en ontvangt telkens nieuwe groepen.
De rol van tafelhost kan ook door de gespreksleider worden vervuld.
4. Roulatie van deelnemers
Iedere ronde wisselen deelnemers van tafel en/of onderwerp. De tafelhost herhaalt voor de nieuwe groep kort wat er in de vorige ronde is besproken, zodat het gesprek kan voortbouwen op eerdere inzichten.
5. Gezamenlijke afronding
Aan het einde van het world café worden de belangrijkste bevindingen gezamenlijk met de hele groep besproken.
6. Effect van de methode
Deze werkwijze betrekt alle deelnemers actief, zorgt dat iedereen kan bijdragen en versterkt het gevoel van gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de inzichten en oplossingen die worden geformuleerd.
Tips:
Zorg dat voor iedereen duidelijk is wat het doel is van het world café, zodat je bruikbare input kunt verzamelen.
Zorg voor een veilige en laagdrempelige sfeer zodat iedereen zich durft uit te spreken.
Zorg voor goede gespreksleiders die ervoor kunnen zorgen dat iedereen goed en eerlijk aan het woord komt.
Ontwikkel inspirerende en open vragen die de gewenste discussie helpen stimuleren.
Zorg ervoor dat de groepjes telkens van samenstelling wisselen. Daarmee zorg je voor verschillende uitwisseling over de onderwerpen.
Meer weten?
Meer weten?
Wat hebben we hier zelf over geschreven/mee gedaan
Het OFL-werkvormenboek Veelvormig overleg beschrijft onder meer het world café.
Wat hebben anderen hierover geschreven/mee gedaan
De website van The World Cafe biedt aanvullende informatie en praktijkvoorbeelden.
De Belgische publicatie Participatieve Methoden spreekt over een ‘praatcafé’, wat dezelfde werkvorm is als World Café.
Bronnen
Bronnen
De informatie op deze pagina is gebaseerd op de onderstaande bronnen:
Brown, J. (2002). The World Café: A Resource Guide for Hosting Conversations That Matter. Whole Systems Associates, Mill Valley.
Elliott, J., Heesterbeek, S., Lukensmeyer, C. J., Slocum, N. (2006). Participatieve Methoden: Een gids voor gebruikers. Vlaams Instituut voor Wetenschappelijk en Technologisch Aspectenonderzoek.
Overlegorgaan Fysieke Leefomgeving, Kennisknooppunt Participatie. (2023). OFL-werkvormenboek: Veelvormig overleg.
Participedia. (z.d.). The World Café. Geraadpleegd op 22 oktober 2025.
The World Cafe. (z.d.). World Cafe Method. Geraadpleegd op 22 oktober 2025.