Hoofdmenu

Vertrouwen en Participatie - Rapport en Webinar

26-04-2023
713 keer bekeken

Kan de overheid, door meer te participeren met burgers, het vertrouwen van die burgers in het openbaar bestuur vergroten? Het Kennisknooppunt werkte mee aan een onderzoek naar deze relatie tussen participatie en vertrouwen. Het onderzoek werd uitgevoerd door de Open Universiteit.

Vaak hoopt de overheid door meer te participeren met burgers, dat burgers meer of juist opnieuw vertrouwen krijgen in het openbaar bestuur. Toch blijkt dat participatie hier heel beperkt invloed op heeft. Het afbreukrisico lijkt zelfs groter te zijn dan de positieve invloed. Vertrouwen komt te voet en gaat te paard, zo volgt uit het onderzoek ‘Participatie en Vertrouwen’ dat Saskia Bisschops (Open Universiteit) deed in opdracht van de Provincie Zuid-Holland en waaraan het Kennisknooppunt Participatie ook meerwerkte.

Bisschops onderscheidt een aantal factoren die invloed hebben op het vertrouwen van burgers in decentrale overheden. Op een aantal hiervan hebben ze geen invloed. Bijvoorbeeld: hoe beter het gaat met de economie en democratie, hoe hoger het vertrouwen. Ook heeft het vertrouwen van burgers in de nationale overheid invloed op het vertrouwen in de decentrale overheden. Burgers vinden het belangrijk dat de overheid 'een vangnet' biedt, dat die steun toegankelijk is én dat er sprake is van een goede samenwerking.

Het politieke vertrouwen van burgers in een gemeente, provincie of waterschap hangt ook af van de beoordeling van hun functioneren. Daar heeft een decentrale overheid dus wel invloed op. Responsiviteit, welwillendheid en integriteit zijn hierin erg belangrijk. Luistert de gemeente wel naar mijn wensen? En doet ze er ook iets mee? En als dat niet het geval is, is het dan duidelijk waarom? Als dat gebeurt, kan participatie bijdragen aan het vertrouwen van burgers in het openbaar bestuur. Maar alleen als burgers ervaren dat decentrale overheden ook op andere momenten welwillend en responsief zijn. Een andere belangrijke vraag is: Hoe goed kennen ze een decentrale overheid? Als burgers beter weten wat decentrale overheden doen, helpt dat soms om meer vertrouwen te krijgen.

Conclusie van het onderzoek

Participatie alleen kan het vertrouwen van burgers in decentrale overheden niet vergroten of herstellen. Hier is meer voor nodig. Er zijn andere factoren die meer invloed blijken te hebben, concludeert Bisschops in haar eindrapport. Bovendien leidt één 'losse' activiteit, zoals bij participatie het geval is, niet meteen tot méér vertrouwen. Ook is er kans op een afbreukrisico. Wanneer participatie niet goed verloopt kan slechte publiciteit het negatieve effect op het vertrouwen versterken.

Webinar

Tijdens een webinar (webinar begint op 8m:57s in deze link) op 20 april 2023 vertelde Saskia Bisschops hoe participatie wel én niet kan bijdragen aan het versterken of herstellen van vertrouwen van burgers in het openbaar bestuur. Ook schoof Willeke Moerkerk van de gemeente Goeree-Overflakkee aan. Zij deelde de praktijklessen uit haar gemeente. Vanuit het Kennisknooppunt Participatie deelde Felix Wolf zijn reflecties.

Het Webinar werd georganiseerd door de Zuid-Holland Academie van de Provincie Zuid-Holland.

 

Afbeeldingen

X (voorheen Twitter)

Cookie-instellingen